Gıda Katkı Maddesi Nedir? Kullanılan E Kodları Nedir?

Bu yazımda katkı maddelerinden bahsetmek istiyorum. Katkı maddeleri nedir? Ne amaçla kullanılır? Etiketlerde görmüş olduğumuz E kodları nedir? Bunlara benzer sorulara yanıt vermeye çalışacağım.

Katkı maddesi denildiği zaman hemen ilk akla gelen zararlı olduğudur. Evet, zararlı olanları vardır fakat kullanımında sakınca bulunmayan katkı maddeleri de mevcuttur. Türk Gıda Kodeksi ’ne göre katkı maddeleri besleyici değeri olsun veya olmasın, tek başına gıda olarak tüketilmeyen ve gıdanın karakteristik bileşeni olarak kullanılmayan, teknolojik bir amaç doğrultusunda üretim, muamele, işleme, hazırlama, ambalajlama, taşıma veya depolama aşamalarında gıdaya ilave edilmesi sonucu kendisinin ya da yan ürünlerinin, doğrudan ya da dolaylı olarak o gıdanın bileşeni olması beklenen maddeler olarak tanımlanır. Gıdalarda kullanılan katkı maddeleri kullanım amaçlarına göre 4’e ayrılır.

  1. Koruyucular; kaliteyi koruyarak raf ömrünü uzatırlar. Antimikrobiyaller ve antioksidanlar bu gruba girer.
  2. Yapıyı Güçlendirenler, Pişme Özelliğini Geliştirenler; pH ayarlayıcılar, topaklanmayı önleyiciler, emülgatörler, stabilizatörler, nem ayarlayıcılar, olgunlaştırıcılar bu gruba gire.
  3. Aromayı ve Rengi Geliştiriciler
  4. Besin Değerini Koruyanlar

Gıda katkı maddeleri birçok üründe kullanılmaktadır. Cipslerde, ketçaplarda, işlenmiş gıdalarda, hazır çorba ve benzeri gıdalarda, içeceklerde, konserve ve turşularda, vb. örnekleri çoğaltmak mümkündür.

Peki gıdalarda katkı maddesi kullanmaya gerek var mıdır? Aslında katkı maddeleri eskilerden beri kullanılmaktadır. Eski çağlardaki insanlar gıdaların dayanıklılığını arttırmak için tuz kullanırmış. Bu yöntem hala kullanılmaktadır. Mesela baharatların lezzet verdiği anlaşılmış ve kullanımı yaygınlaşmıştır. Günümüzde ise bilimsel araştırmaların gelişmesi, analiz ve kontrol imkanlarının artmasıyla birlikte katkı maddeleri de çeşitlenmiştir. Tüketici beğenisinin çeşitliliği ve değişkenliği, hazır gıdalara talebin artması, gıdaların uzun süre saklanmak istenmesi, mevsimsel gıdaların yılın her döneminde tüketilmek istenmesi gibi faktörler katkı maddesi kullanımını da arttırmıştır.

Kullanılan katkı maddelerinin miktarı ve bunların sağlık üzerindeki etkileri en önemli faktördür. Gıda katkı maddelerinin sağlık açısından incelenmesi uluslararası komisyonlar tarafından yapılmaktadır. Bu komisyonlarda izin verilen kullanım miktarları,yasaklanan katkı maddeleri ve günlük alım miktarları belirlenir. Ve bu konuda her zaman için karşıt görüşler mevcuttur.

Gıda katkı maddelerini tanımlamak ve ayırt etmek için E kodları kullanılır. Bu kodlar Avrupa Birliği’nin Gıda Bilim Komitesi tarafından belirlenir. E kodları her ülkede aynı anlama gelmektedir.

Sonuç olarak baktığımızda gıdalarda katkı maddesi kullanımı yaygındır. Kullanılan katkı maddelerinin hepsi zararlıdır diye bir söylemde bulunmak yanlış olur. Kullanımına izin verilen katkı maddeleri izin verildiği miktarlarda kullanıldığı zaman sıkıntı yaratmamaktadır. Üreticiler bu konuda hassas olmalı sınırlamalara uymalı ve gerekli analizlerini, son ürün kontrollerini mutlaka yapmalıdır. Ayrıca etiket bilgilerinde de kullanılan ürünleri belirtmeleri gerekir. Bu konuda devlete de iş düşmektedir. Devlet de yapılan denetimleri sıklaştırmalı, sınırlamalara uymayan işletmelere karşı caydırıcı önlemler almalıdır. Ve bunu yaparken de konuya hâkim meslek grubundan kişileri çalıştırmalıdır. Tüketicileri katkı maddeleri konusunda bilgilendirmelidir. Birçok insan sağlık ve gıda konusundaki bilgilerini televizyondan konuya hâkim olmayan insanlar tarafından öğreniyor. Bu üzücü bir tablodur.  Aslında en büyük görev tüketiciye düşmektedir. Tüketici kendi istekleri doğrultusunda (arz-talep ilişkisi) hem devleti hem de üreticiyi yönlendirebilir. Yönlendirmeyi yapabilmek için de bilinçli bireyler olmamız gerekmektedir.

Sağlıcakla kalın.

İlginizi Çekebilir:  Karragenan (E407) Nedir?
Bir yorum Sizinkini ekleyin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir