Salvia hispanica L. olarak da bilinen chia tohumu sağlığımız açısından birçok olumlu etkilere sahiptir. Üstelik gluten içermez. Bu sayede çölyak hastaları alternatif bir besin kaynağı olarak chia tohumunu kullanabilirler. Ayrıca fonksiyonel gıda olarak da kullanımı vardır. Peki bu tohumun yüksek oranda omega-3, diyet lifi ve antioksidan gibi bileşenler içermesinden dolayı süper gıda olarak isimlendirildiğini biliyor muydunuz? Gelin hep birlikte chia tohumunu ve özelliklerini detaylı bir şekilde inceleyelim.

Chia Tohumu Nedir?

Chia tohumu, Lamiaceae ailesine ait olan tek yıllık otsu bir bitkidir. Küçük tohumludur ve oval şeklindedir. Ayrıca gri, beyaz ve siyah renk gibi farklı renklerde olabilir. Bu tohum kabuk, embriyo ve endosperm olmak üzere üç kısımdan oluşur. Üstelik zengin besin içeriğine sahiptir. Bileşiminde protein, yağ, karbonhidrat, niasin, A vitamini, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve fosfor yüksek miktarda bulunurken sodyum, demir, çinko ve C vitamini düşük miktarda bulunur. Bununla birlikte iklim değişiklikleri, toprak koşulları, ekim alanı gibi faktörler bileşenlerinde farklılığa sebep olabilir.

Chia Tohumunun Kullanım Alanları

Chia, çeşitli kullanım alanlarına sahiptir. Mesela gıdalarda jel oluşturucu, emülgatör ve stabilizatör gibi özelliklere sahiptir. Tohum olarak ekmekte, sütlü tatlılarda, salatalarda, şekerlemelerde, kahvaltılık gevreklerde, hazır yemeklerde ve süt ürünlerinde kullanılabilir. Ayrıca bu tohumun yağı çıkartılarak gıda takviyelerinde ve yağ olarak kullanılma imkanı vardır. Chia tohum yağı, sahip olduğu esansiyel yağlar sayesinde eklendiği ürüne antimikrobiyal etki kazandırır. Bazı türlerinin oldukça yüksek miktarda antioksidan kapasiteye sahip olması sayesinde bitkisel tedaviler için de kullanım alanları vardır. Bunların yanı sıra kuru yaprakları çay ve baharat olarak da kullanılabilir.

Chia Tohumunun Faydaları

  • Tokluk hissi verir. Bunun yanı sıra obezitenin önlenmesinde etkilidir.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Kalp ve damar rahatsızlığına iyi gelir.
  • Diyabet hastalığı üzerinde olumlu sağlık etkilerine sahiptir. Ayrıca insülin direnci üzerine olumlu etki gösterir.
  • Oksidatif strese karşı hücreyi korur.
  • Kolesterolün düşürmesinde etkilidir.
  • Kardiyovasküler hastalıkların görülme riskini azaltır.
  • Bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkiye sahiptir.

Son olarak gıdalara katılarak da tüketilebilen chia tohumu toksik özellik göstermez ve alerjik reaksiyonlara sebep olmaz.

KAYNAKLAR

  1. Sur B, Çiçek Ş. Chia Tohumunun Kimyasal, Antioksidan ve Antimikrobiyal Özellikleri. GIDA 2021; 46(4): 971-979.
  2. Yurt M, Gezer C. Chia Tohumunun Fonksiyonel Özellikleri ve Sağlık Üzerine Etkileri. GIDA 2018; 43(3): 446-460.
  3. Erdoğdu M, Geçgel Ü. Chia Tohumu (Salvia hispanica L.) ve Yağının Fizikokimyasal Özellikleri ve Gıda Sektöründe Değerlendirilmesi. Gıda ve Yem Bilimi- Teknolojisi Dergisi 2019; 21: 10-17.
  4. Ayaşan T, Ayaşan Ş. İnsan ve Hayvan Beslenmesinde Chia (Salvia hispanica) Kullanılması. OKÜ Fen Bil. Enst. Dergisi 2020; 3(1): 48-57.

Yazar Hakkında

Medine KARAAYTU

Merhabalar, ben Medine Karaaytu. 1999 Kartal/ İstanbul doğumluyum. Ankara Üniversitesi’nde Gıda Mühendisliği 2.sınıf öğrencisiyim. Kocaeli’nde yaşıyorum. Kendimi geliştirmeyi, kitap okumayı ve araştırma yapmayı çok severim.İnsanların gıda farkındalığını arttırmak ve daha bilinçli bir toplum hedefi doğrultusunda çalışmalarımı sizinle paylaşmak isterim.

Tüm İçerikleri Görüntüle