Fitokimyasal kelimesini duymamış olabilirsiniz. Terim olarak yabancı olmasına rağmen günlük hayatta çokça karşılaştığımız bileşenlerdir. Fitokimyasallar, bitkisel gıdalarda doğal olarak oluşan bileşenlerdir. Bitkilere renk, koku, aroma kazandırırlar. Çoğunlukla meyve, sebze, baklagiller, baharatlar, kepekli tahıllar gibi gıdalarda bulunur. Tek başına besin özelliği taşımazlar. Bu bileşenler vücut için gerekli olan elzem bileşenler değildir. Fonksiyonel gıda olarak düşünebiliriz. Bu bileşenler sağlığı koruyan özellikleri ile bilinirler. Düzenli tüketimlerde vücuda zindelik verir ve hastalık oluşumunu önlemeye yardımcı bileşenlerdir.

Sayıca çok fazla fitokimyasal bulunmaktadır. Aşağıda yazmış olduğum fitokimyasallar bunlardan bazılarıdır.

  • Fitatlar (tahıllar, baklagiller, acı bakla, pirinç, buğday, yulafta bulunur)
  • İndoller (brokoli, karnabahar, kıvırcık lahanada bulunur)
  • Flavonoidler (havuç, narenciye, çilek, elma, maydanoz, kabak, lahanada bulunur)
  • Fenolik asit (havuç, kiraz, vişne, domates, kepekli tahıllarda bulunur)
  • Polifenoller (yeşilçay, üzüm, çay, zeytinde bulunur)
  • Likopenler (domates, karpuz, çilek, kırmızı meyvelerde bulunur)
  • Karotenoidler (domates, havuç, ıspanak, frenk soğanı, beyaz ve kırmızı turp, patlıcanda bulunur)

Yapılan araştırmalar sonucunda fitokimyasalların antioksidan, antimikrobiyal, antikanserojen etki gösterdiği, bağışıklık sistemini uyarıcı etkisi bulunduğu tespit edilmiştir.

 

 

Kaynak1: Dündar Y., Fitokimyasallar ve Sağlıklı Yaşam, Kocatepe Tıp Dergisi, 2001,2,s. 131-138, Afyon Kocatepe Üniversitesi.

Kaynak2: Evcimen M., Aslan R., Yaygın Kullanıma Sahip Tıbbi Aromatik Bitkilerdeki Bazı Antioksidan Fitokimyasalların Fizyolojik Etkileri, Kocatepe Veteriner Dergisi, 2015, 8(2):65-78.

Kaynak3: Şatır G., Taş K.T., Demiralay Ç.E., Budak F.H.N., Biyoaktif Gıda Bileşenleri, (Ed. Zeynep Banu Güzel Seydim) Fonksiyonel Beslenme, Sidas Medya, İzmir, 2016.

Yazar Hakkında

Selinay LAÇİNDAĞ

Merhabalar, ben Selinay LAÇİNDAĞ. 1993 Ödemiş/İzmir doğumluyum. Pamukkale Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümünden mezun oldum. Mezun olduktan sonra iki ayrı süt firmasında çalıştım. Şuan ise süt sektörüne yönelik starter kültür ve antibiyotik test kiti ithal eden kendi firmamızda çalışmaktayım. Ayrıca Gıda Notları sitesinin yöneticilerinden biriyim. Siteyi kurma amacımız bilinçli bir tüketici kitlesi oluşturabilmektir. Umarım herkese faydalı olur. İyi okumalar.

Tüm İçerikleri Görüntüle