Gebelikte Beslenme İçin Öneriler

Gebelik herkes için farklı bir deneyimdir. Her gebenin kafasında bin bir çeşit soru vardır. Bu sorulardan büyük bir kısmını da beslenme konusu oluşturur. ‘Ne yemeliyim? Nelere dikkat etmem gerekir? Hamileyken …. yesem zararlı mıdır?’ tarzında birçok soru vardır. Ya da etrafta mutlaka ‘onu yeme, buna dikkat et, şundan mutlaka ye’ diye cümleler kuran kişiler olacaktır. En çok duyulan cümle de kuşkusuz ki ‘sen iki canlısın, iki kat daha fazla yemen gerekir’ olacaktır.

Bu yazımda sizlere gebelik boyunca genel olarak beslenmede nelere dikkat etmeli konusundan bahsetmek istiyorum.  Bunu bir doktor, diyetisyen ya da uzman bir kişi kadar detaylı yapamam. Fakat bir gebe olarak okuduklarımdan, doktorumdan öğrendiklerimden, araştırmalarımdan bir mühendis olarak da gıdalar hakkındaki bilgi ve deneyimlerime dayanarak yapmak istiyorum.

Şunu belirtmeliyim ki iki canlıyız diye iki kişilik yemek yemeğe ihtiyacımız yok. Bebek bizden her türlü beslenir. Önemli olan sağlıklı beslenip bebeğe sağlıklı bir beslenme sağlamak ve bu arada kendi vücudumuzun da sağlığını dengeleyecek şekilde beslenmek. Bu bilinci oluşturduktan sonra gerisi çok kolay inanın. Besin gruplarından ve önemlerinden başlamak istiyorum.

Süt ürünleri, protein ve kalsiyum açısından zengin gıdalardır. Ayrıca A ve D vitaminleri de bulunur. Büyüme ve gelişme için gerekli olan besin grubudur. Dikkat edilmesi gereken noktalar ise çiğ süt ve çiğ sütten yapılmış ürünler. Çiğ sütte zararlı bakteri yoğunluğu çok olduğu, antibiyotik riski taşıdığı için önerilmez. Güvendiğiniz, kaynağını bildiğiniz çiğ süt olursa tercih edebilirsiniz. Tabii ki de kaynatmak şartı ile. Şunu da unutmamak gerekir evde yapılan kaynatma işlemi kontrolsüz yapıldığı için vitamin değerlerinde daha fazla kayıplar yaşanır. Tercihinizi pastörize sütten (günlük sütten) yana kullanabilirsiniz. Yoğurdunuzu evde yapıyorsanız günlük sütten yapabilirsiniz. Peynirlerden ise kaşar peynir çokça tercih edilir. Kaşar peynir alırken de kaşar peynir mi eritme peynir mi dikkat ederek alın. Çünkü şekil ve görünüş açısından çok benzer ve birbirine karıştırılır. Etiket bilgilerini okuyarak alın.

Et, balık, tavuk, yumurta, kuru baklagil grubundaki gıdalar ise protein yönünden zengin gıdalardır. Protein bu dönem boyunca ihtiyacımız olan en önemli besin öğelerinden biridir. Kemik kas, bağ dokusu gelişimi için önemlidir. Et tüketirken dikkat etmek gereklidir. Çiğ ya da az pişmiş olarak tüketilmemelidir. Çiğ et ile temas ettikten sonra mutlaka ellerinizi sabun ile yıkamalısınız. Çiğ et zararlı olan mikroorganizma barındırabilir. Balık da mutlaka tüketilmesi gereken gıdalar arasındadır. Omega 3 ve omega 6 yağ asitlerini içerir. Bu yağ asitleri vücut tarafından üretilemez ve dışarıdan gıdalar ile birlikte alınması gerekir. En iyi kaynak da balıktır. Hiç tüketemiyorsanız da doktorunuz balık yağı takviyesinde bulunacaktır.

Karbonhidrat grubundan ise basit şeker içeren karbonhidratlar yerine kompleks (birleşik) karbonhidratlar tercih edilmelidir. Karbonhidratlar B grubu vitaminler yönünden oldukça zengindir. Ekmek tercihinizi beyaz ekmek yerine tam buğday ya da çavdar ekmeğinden yana yapın. Çünkü tam buğday ve çavdar kompleks karbonhidrat içerir. Kekler, bisküvi, hamur işleri ise basit şeker içerir (sakaroz).

Meyve ve sebze grubuna baktığımızda ise C vitamini açısından büyük öneme sahiptir. Ayrıca diğer vitamin ve mineraller açısından da önemi büyüktür. Lif kaynağı olması da ayrı bir etkidir. Tüketmeden önce mutlaka iyice yıkanmış olmalıdır. Meyveler de ise tüketimine dikkat etmek gerekir. Çünkü şeker içeriği yüksek olabilir. Porsiyon kontrolü önemlidir.

Yağ tercihi ise daha çok doymamış yağlardan yana olmalıdır. Bitkisel kaynaklı yağlar bu gruba girer. Zeytinyağı gibi. Tabii ki tereyağı falan da tüketilebilir. Fakat fazlası da kalp-damar rahatsızlıklarına yol açabilir. Ayrıca yağda kızartılan yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Yağda kızaran yiyeceklerde akrilamid oluşumu (kanserojenik etkiye sahip madde) gözlenebilir.

İlginizi Çekebilir:  C Vitamini Hangi Gıdalarda Bulunur?

Bunlar dışında dikkat edilecek birkaç husus daha vardır. Mesela tuz tüketimi. Aşırı tuzlu gıdalar tüketmek ödem oluşumuna, tansiyona, guatr gibi hastalıklara neden olabilir. Başka bir konusu ise baharatlar. Fazla baharatlı yiyecekler mide sorunlarına yol açabilir (reflü gibi).

Demir içeren gıdalar tüketilirken kalsiyumca zengin gıda tüketmemeye özen gösterebiliriz. Çünkü kalsiyum demir mineralinin emilimini azaltır. Bunun yerine C vitamini içeren gıda tüketirsek demir mineralinin emilimini arttırmış oluruz. Mesela et ürünleri yanında ayran içmek, yoğurt yemek yerine salata tüketmek daha faydalı olacaktır.

Paketli gıda konusuna gelince elbette ki hiç tüketmemek elde değil maalesef. En azından etiket okuyarak en az zararlı olanı seçebiliriz. Tüketimimize sınırlamalar getirebiliriz. Abur cubur dediğimiz tarzdaki ürünlere kısa bir süre ara verdiğinizde inan ki tekrar yediğinizde canınızın istemediğini fark edeceksiniz. Sigara ve alkol konusunu söylememe bile gerek yok bence. Zararlı olduğunu herkes biliyordur.

Yazılanların, söylenenlerin hepsine harfi harfine uymak her zaman için mümkün değildir. Arada kaçamaklar yaptığımız zamanlar, fazla kaçırdığımız zamanlar olacaktır illa ki. Önemli olan abartıya kaçmadan, neyin ne olduğunu bilerek bilinçli bir şekilde tüketmek. Her şeyin fazlasının zarar olduğu gibi her şeye evham etmek de doğru değildir.

Sağlıklı bir beslenmenin temelini oluşturan şey yeterli ve dengeli bir beslenme düzenidir. Bu yüzden farklı besin öğelerini içeren çeşitli gıdalara yer vermek gerekir beslenmede. Şöyle de bir gerçek var ki bu yazılanlar sadece hamile kişiler için değil normal hayatta da dikkat etmemiz gereken noktalardır.

 

 

Kaynak1:  https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme/gebelik-doneminde-beslenme.html

Kaynak2: Uzdil Z., Özenoğlu A., Gebelikte Çeşitli Besin Öğeleri Tüketiminin Bebek Sağlığı Üzerine Etkileri, Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt:4 Sayı:2 Ağustos 2015.

Kaynak3: Özalper B., Gebelikte Beslenme, Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt:2 Sayı:2 Aralık,2014.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir