Bal sevilen ve çok sık tüketilen bir gıdadır. Karbonhidrat miktarı yüksek ve enerji vericidir. Balın bileşiminde yaklaşık olarak %80 şeker, %17 su, %3 enzimler ve diğer maddeler bulunur. Tabi ki de bu değerler arının nektarı topladığı bitki türüne ve çevre koşulları gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir.

Birçok gıda da olduğu gibi bal tüketirken de dikkat etmek gerekir. Balın kalitesini belirlemede en önemli kriterlerden biri içerdiği HMF miktarıdır. HMF yani Hidroksimetil furfural, gıdalarda ısıl işlem sonucunda indirgen şeker ve aminoasitlerin tepkimeye girmesi sonucu oluşan sağlığa zararlı bir maddedir. Toksik ve kanserojen etkisi vardır.

Türk Gıda Kodeksi ’ne göre balın içerdiği HMF miktarı 40 mg/kg’dan az olması gerekir. HMF miktarının artması ısı işleminin derecesine ve süresine, muhafaza koşullarına bağlıdır. Yapılan bir çalışmaya göre 15 ve 20 ˚C’de muhafaza edilen ballar da HMF miktarı 6 ayda 1.10 oranında artış gösterirken 1 yılda 2 kat artış gözlenmiştir. Yani uzun süre bekletilen balların HMF miktarı da artmaktadır.

Peki, balı nasıl muhafaza edelim?

20-22 ˚C’de güneş ışığına maruz kalmadan muhafaza edilmelidir. Metal olmayan kaplarda saklanmalıdır.

Uygun şartlarda elde edilmiş ve muhafaza edilmiş bir bal tüketmek hem besin değerinin korunması açısından hem de sağlığımız açısından çok daha yararlıdır.

 

 

 

Kaynak1: Bilişli A., Özel Gıdalar, Sidaş Medya, 2018.

Kaynak2: Karadal F., Yıldırım Y., Balın Kalite Nitelikleri, Beslenme ve Sağlık Açısından Önemi, Erciyes Üniversitesi Vet. Fak. Dergisi, 9(3):197-209, 2012.

Kaynak3: Yıldız O., Şahin H., Kara M., Aliyazıcıoğlu R., Tarhan Ö., Kolaylı S., Maillard Reaksiyonları ve Reaksiyon Ürünlerinin Gıdalardaki Önemi, Akademik Gıda, 8(6): 44-51, 2010.