Gıda katkı maddeleri, çok eski yıllardan beri gıdaların kalitelerini geliştirmek ve korumak amacıyla kullanılan maddelerdir. Bu katkı maddelerine nitrit- nitrat, monosodyum glutamat ve yüksek fruktozlu mısır şurubu gibi maddeler örnek olarak verilebilir. Peki gıda katkı maddesi nedir? Hangi amaçlarla kullanılır? Nasıl isimlendirilir ve E kodları nelerdir? Gelin hep birlikte hem bu sorularımıza cevap bulalım hem de gıda katkı maddelerini detaylı bir şekilde inceleyelim.

Gıda Katkı Maddesi Nedir?

Gıda katkı maddeleri; tek başına gıda olarak tüketilemeyen ve gıda üretim zincirinde işleme, hazırlama, ambalajlama, depolama gibi aşamalarda gıda maddesini korumak ve bozulmasına engel olmak amacıyla kullanılan maddelerdir.

Gıda Katkı Maddelerinin Kullanım Amaçları Nelerdir?

Gıda katkı maddelerinin çeşitli kullanım amaçları vardır. Bu amaçlarından bazıları; gıdaların raf ömrünü uzatmak, gıdaların kalitesini korumak, gıda kayıplarını önlemek ve gıdaların duyusal özelliklerini geliştirecek etkilerde bulunmaktır.

Gıda katkı maddelerinin kullanımı özellikle son yıllarda hızla yükselmeye başlamıştır. Bu maddeler gıdalar üzerinde birçok yararlı özelliğe sahiptir. Bununla birlikte bu maddeler kullanılması gereken miktardan fazla bir şekilde ve kullanım alanları dışında kullanılırsa insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek özellikler gösterir. Bu sebeple gıda katkı maddelerinin kullanımına dair yasal düzenlemeler getirilmiştir. Bu konuyla ilgilenen birçok uluslararası kuruluş vardır. JECFA (Gıda Katkı Maddeleri Üzerinde Çalışan Uzmanlar Komitesi) ve FDA (Gıda ve İlaç Dairesi) bu uluslararası kuruluşlardan bazılarıdır.

Gıda Katkı Maddelerinin İsimlendirilmesi ve E Numaraları

E kodu, bir gıda katkı maddesine verilen uluslararası bir numaralandırma sistemidir. Bu kod, toksikolojik araştırmaları tamamlanan ve toksik özellik göstermeyen miktarı belirlenmiş gıda katkı maddelerine verilen bir göstergedir. Bu numaralar hazır gıdaların paketleri üzerinde yer alır. E numara sistemi ile gıda katkı maddeleri kullanım amaçlarına göre 7 grupta sınıflandırılabilir. Bunlar:

  1. Renklendiriciler (E 100-180),
  2. Koruyucular (E 200-285, E 330),
  3. Antioksidanlar (E 300–321),
  4. Emülsifiyer- stabilizatörler (E 322-500),
  5. Asit baz sağlayıcılar (E 500-578),
  6. Tatlandırıcılar, koku verenler (E 620-637) ve
  7. Geniş amaçlı gıda katkı maddeleridir. (E 900-927)

KAYNAKLAR

  1. Özgün D, Küşümler A. Gıda Katkı Maddelerinin Sağlık Üzerine Etkileri. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi 2020; 2(1): 22-26.
  2. Karatepe T, Ekerbiçer H. Gıda Katkı Maddeleri. Sakarya Tıp Dergisi 2017;7(4):164-167.

Yazar Hakkında

Medine KARAAYTU

Merhabalar, ben Medine Karaaytu. 1999 Kartal/ İstanbul doğumluyum. Ankara Üniversitesi’nde Gıda Mühendisliği 3.sınıf öğrencisiyim. Kocaeli’nde yaşıyorum. Kendimi geliştirmeyi, kitap okumayı ve araştırma yapmayı çok severim.İnsanların gıda farkındalığını arttırmak ve daha bilinçli bir toplum hedefi doğrultusunda çalışmalarımı sizinle paylaşmak isterim.

Tüm İçerikleri Görüntüle