Badem (Punus amygdalus) geçmişi çok eskiye dayanan, fonksiyonel gıda yönü zengin sert çekirdekli bir meyve tohumudur. İçerdiği faydalı makro ve mikro besin öğelerinin varlığıyla son yıllarda sıklıkla adından söz ettirmektedir. Çiğ ya da kavrulmuş çerez, badem sütü, badem unu ve badem ezmesi şeklinde geniş kullanım alanına sahiptir. Ayrıca badem unu glutensiz gıda üretiminde buğday unu yerine alternatif olarak kullanılabilmektedir. Bu yazıda sizlere bademin faydaları ve besin değerlerinden bahsedeceğim.

Badem zengin besin içeriğine sahip olmasından dolayı FDA tarafından “yoğun besin içerikli gıda (a nutrient-dense food)” olarak tanımlanmıştır.

100 gram badem yaklaşık olarak 575 kcal enerji içermekte olup yağ oranı %50 civarındadır. Sert kabuklu meyveler arasında en düşük doymuş yağ miktarına (%24) sahip olan badem, tekli doymamış yağ asitlerini (MUFA) ise yüksek miktarda (%62) içerir. Bademin yağ asidi içeriği ise şöyledir; %50-80 oleik asit, %11-37 linoleik asit, %5-16 palmitik asit ve %1-4 stearik asittir.

Protein içeriği %21,1 olan badem, bitkisel proteinin önemli kaynaklarından olup şeker miktarı %3,9’dur. Diğer önemli bileşen ise diyet lifidir. 100 gramında 12 gram lif içeren badem mükemmel bir prebiyotik kaynağıdır.

Mikro besin öğeleri olarak vitaminlerden E ve B2 vitamini (riboflavin), mineral maddelerden ise kalsiyum, magnezyum, fosfor, potasyum, çinko, bakır ve manganezin zengin kaynağıdır. Sağlığa faydalı fitosterol, fenolik asit ve polifenolik maddeler ise özellikle bademin iç kabuğunda daha yoğun bulunmaktadır.

Bademin Faydaları Nelerdir?

Bademin bileşenlerini incelediğimize göre bu bileşenlerin sağlığa olumlu etkilerini şöyle sıralayabiliriz:

Kolesterol ve Kalp Damar Hastalıkları: Yapılan çalışmalar ile badem ve diğer sert kabuklu meyvelerin (fındık, fıstık, antepfıstığı, ceviz vb.) düzenli tüketimi kalp-damar hastalıklarını önlemede pozitif etki göstermiştir. Bademin bileşiminde yer alan arjinin aminoasidi ise kolesterol düşürücü etkiye sahiptir.

Diyabet: Yüksek lif, düşük karbonhidrat, sağlıklı yağ asitleri ve yüksek proteine sahip olan bademin glisemik indeksi de düşüktür. Dolayısıyla kan şekerini hızla yükseltmez, sahip olduğu diyet lifi ile tok tutma özelliğine sahiptir. Yapılan çalışmalar bademin Tip 2 diyabet gelişimini önlediğini bildirmektedir.

Antiinflamasyon Etki: İnflamasyon, vücuttaki enfeksiyondur. Günde 20 gram sert kabuklu meyve tüketiminin enfeksiyon düşürücü etkisi olduğu bildirilmektedir. Bademin sahip olduğu vitaminler, arjinin, magnezyum, lif ve fitokimyasallar antiinflamasyon etki göstermektedir.

Antioksidan Etki: Bademin yüksek α-tokoferol ve polifenol bileşik içeriği DNA, lipit ve proteinleri oksidasyondan (oksijen varlığında parçalanma) koruyan antioksidan etkiye sahiptir.

Prebiyotik Etki: bademin önemli bir özelliği ise prebiyotik lif içermesidir. Sahip olduğu diyet lifi bağırsaklarda yaşayan faydalı bakteriler tarafından besin olarak kullanılmaktadır. Düzenli badem tüketimi probiyotik bakterilerin sayısını arttırmakta ve bağışıklık sisteminin güçlenmesine oldukça olumlu etki göstermektedir.

Tüm bu faydalı özelliklere ilaveten badem aynı zamanda alerjen bir besin maddesidir. Badem alerjisi olan bireylerin tüketimine dikkat etmesi gerekir. Buna ilaveten art arda 3-5 adet gibi düşük oranda acı badem tüketimi kişiyi öldürebilir. Acılığa sebep olan maddenin siyanür olması sebebiyle acı badem acılığı giderilmeden tüketilmemelidir.

KAYNAKLAR

Mansri, C. (2020). Badem ununun bazı probiyotik bakterilerin gelişmesi üzerine etkisi.

TOPÇUOĞLU, E., & ERSAN, L. Y. Fonksiyonel Beslenmede Bademin Önemi. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi34(2), 427-441.
Yıldız, E. (2019). Glutensiz bisküvi üretiminde badem unu ve stevya kullanımı.

Yazar Hakkında

Hilal KÖKLÜ

Merhaba ben Hilal KÖKLÜ. 1999 yılında Konya'da doğdum. 2021 yılında Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü'nden mezun oldum. Stajımı lokum imalatı üzerine çalışan bir fabrikada, kalite kontrol, laboratuvar ve üretim bölümlerinde görev alarak gerçekleştirdim. Öğrenmeyi ve öğretmeyi sevmekle birlikte yanlış bilinen bilgileri çürütme ve insanları aydınlatma çabası içerindeyim. Bu siteye güzel katkılarım olacağını düşünüyorum.

Tüm İçerikleri Görüntüle